വിവരാവകാശത്തിന് കണ്ണുകുറ്റുമ്പോൾ

Worked for 1m 4s

വിവരാവകാശത്തിന്റെ കണ്ണുകെട്ടുമ്പോൾ

സ്വകാര്യതയുടെ പേരിൽ സുതാര്യതയെ അടച്ചുപൂട്ടാമോ?

ജനാധിപത്യത്തിൽ അധികാരികൾക്ക് ഏറ്റവും അസൗകര്യമുള്ള പൗരൻ ആരാണ്?

ഉത്തരങ്ങൾ ചോദിക്കുന്ന പൗരൻ.

“ഈ തീരുമാനം എന്തുകൊണ്ട്?”, “പൊതുപണം എവിടെ ചെലവാക്കി?”, “ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ ഔദ്യോഗിക യാത്രയ്ക്കായി എത്ര പണം ചെലവായി?”, “ജനങ്ങളുടെ പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് നടക്കുന്നത്?”—ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ പൗരന് നിയമപരമായ കരുത്ത് നൽകിയത് വിവരാവകാശ നിയമമാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിവരാവകാശം വെറും രേഖകൾ ചോദിച്ചുവാങ്ങാനുള്ള നിയമമല്ല. അത് അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആയുധമാണ്. അധികാരത്തിന്റെ വാതിലുകൾക്കു പുറത്തുനിന്നിരുന്ന സാധാരണ പൗരനെ, ആ വാതിലുകൾ തുറന്ന് അകത്ത് എന്താണ് നടക്കുന്നതെന്ന് ചോദിക്കാനുള്ള അവകാശമുള്ള ഒരാളാക്കി മാറ്റിയ ചരിത്രനിയമം.

എന്നാൽ ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ ഒരു പുതിയ ചോദ്യം ഉയരുന്നു:

«“വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം” എന്ന നല്ല ലക്ഷ്യത്തിന്റെ പേരിൽ “പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അറിയാനുള്ള അവകാശം” ചുരുങ്ങിപ്പോകുകയാണോ?»

ഇതാണ് ഇവിടെ വിശകലനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രശ്നം.

---

വിവരാവകാശം: ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിലെ ഒരു വലിയ വഴിത്തിരിവ്

2005-ൽ നിലവിൽ വന്ന വിവരാവകാശ നിയമം ഇന്ത്യൻ ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. അതിന് മുമ്പ് സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന പല രേഖകളും സാധാരണക്കാരന് എളുപ്പത്തിൽ കൈവശമാക്കാൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു. സർക്കാർ അറിയുന്നു, ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു—എന്ന ഒരു പഴയ ഭരണസംസ്കാരം നിലനിന്നിരുന്നു.

വിവരാവകാശ നിയമം ആ സമീപനം മാറ്റി:

ജനങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥ യജമാനന്മാർ; സർക്കാർ അവരുടെ പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ട്രസ്റ്റിയാണ്.

അതുകൊണ്ട് പൗരന് ചോദിക്കാം:

- ഒരു തീരുമാനം എന്തുകൊണ്ട് എടുത്തു?

- പൊതുപണം എങ്ങനെ ചെലവാക്കി?

- ഒരു ഫയൽ എന്തുകൊണ്ട് തടഞ്ഞുവച്ചു?

- ഒരു അനുമതി നൽകാൻ വൈകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

- സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിയമാനുസൃതമായി പ്രവർത്തിച്ചോ?

- പൊതുപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ചെലവായ പണത്തിന്റെ വിശദാംശം എന്ത്?

ഇതാണ് ഭരണത്തിലെ “രഹസ്യത്തിൽ നിന്ന് സുതാര്യതയിലേക്കുള്ള മാറ്റം.”

വിവരാവകാശ നിയമത്തെ പലരും “ഇന്ത്യയുടെ രണ്ടാം മാഗ്നാകാർട്ട” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് അതിശയോക്തിയല്ല. മാഗ്നാകാർട്ട രാജാവിന്റെ അധികാരത്തിന് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയതുപോലെ, വിവരാവകാശ നിയമം ഭരണാധികാരികളുടെ വിവരക്കുത്തകയ്ക്ക് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തി.

---

വിവരാവകാശത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി എവിടെയായിരുന്നു?

ഈ നിയമത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം രേഖകൾ നൽകുന്നതിലല്ല. മറിച്ച് അധികാരത്തിലുള്ളവരുടെ മനോഭാവം മാറ്റുന്നതിലായിരുന്നു.

ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥന് അറിയാം:

«“ഞാൻ ഇന്ന് എഴുതുന്ന ഈ ഫയൽ നോട്ടോ തീരുമാനം രേഖയോ നാളെ ഒരു പൗരൻ വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം ചോദിച്ചേക്കാം.”»

ഈ അറിവ് തന്നെ ഭരണത്തിൽ ഉത്തരവാദിത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് വിവരാവകാശം ഒരു പിന്നീടുള്ള പരിശോധനാ സംവിധാനം മാത്രമല്ലെന്നും ഒരു മുൻകരുതൽ ഭരണസംവിധാനം കൂടിയാണെന്നും പറയേണ്ടത്.

വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ:

- അഴിമതി നടത്താൻ മടിയുണ്ടാകും;

- അനാവശ്യമായ രഹസ്യവൽക്കരണം കുറയും;

- ഫയലുകൾ അനാവശ്യമായി തടഞ്ഞുവയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാകും;

- പൊതുപണം ചെലവാക്കുന്നതിൽ ജാഗ്രത ഉണ്ടാകും;

- അധികാരദുരുപയോഗത്തിന് തടസ്സം വരും.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, വിവരാവകാശം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ “വാച്ച്‌ഡോഗ് നിയമം” ആണ്.

---

പുതിയ ഭേദഗതി: ആശങ്ക തുടങ്ങുന്നത് എവിടെ?

ഡിജിറ്റൽ വ്യക്തിവിവര സംരക്ഷണ നിയമം, 2023 വഴി വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 8(1)(j)-ൽ വലിയ മാറ്റം വരുത്തി. മുമ്പ് ഒരു വിവരത്തെ “വ്യക്തിഗത വിവരം” എന്ന് പറഞ്ഞ് നിഷേധിക്കണമെങ്കിൽ അതിന് പൊതുപ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധമില്ലെന്നോ, വെളിപ്പെടുത്തൽ അനാവശ്യമായ സ്വകാര്യതാലംഘനമാകുമെന്നോ പോലുള്ള അധിക പരിശോധനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ വലിയ പൊതുതാൽപര്യം വിവരവെളിപ്പെടുത്തലിനെ ന്യായീകരിക്കാമെന്ന വ്യവസ്ഥയും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു.

പുതിയ രൂപത്തിൽ “വ്യക്തിഗത വിവരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരം” എന്ന വിശാലമായ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒഴിവാക്കൽ ആവശ്യപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം ശക്തിപ്പെട്ടു. ഈ ഭേദഗതി പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ പഴയ വ്യവസ്ഥയിലുണ്ടായിരുന്ന ചില വ്യക്തമായ സംരക്ഷണവാക്കുകൾ ഒഴിവായി.

ഇവിടെയാണ് ലേഖനത്തിന്റെ പ്രധാന മുന്നറിയിപ്പ് പ്രസക്തമാകുന്നത്.

ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിലെ ഏത് വിവരമാണ് വ്യക്തിഗതം? ഏതാണ് പൊതുതാൽപര്യമുള്ളത്?

ഈ അതിർത്തി വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെടാതെ പോയാൽ വിവരാവകാശത്തിന്റെ ഭാവി അപകടത്തിലാകാം.

---

“വ്യക്തിഗത വിവരം” എന്ന വാക്കിന്റെ അപകടകരമായ വിശാലത

“വ്യക്തിഗത വിവരം” എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ ആദ്യം മനസ്സിലേക്ക് വരുന്നത് ഒരാളുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതമാണ്:

- ആരോഗ്യവിവരങ്ങൾ

- ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട്

- മെഡിക്കൽ രേഖകൾ

- കുടുംബജീവിതം

- സ്വകാര്യ വിലാസം

- വ്യക്തിഗത ഫോൺ നമ്പർ

- സ്വകാര്യ ആശയവിനിമയം

ഇവ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതിൽ സംശയമില്ല.

എന്നാൽ പ്രശ്നം ഇതാണ്:

പൊതുപദവി വഹിക്കുന്ന ഒരാളുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരവും വെറും വ്യക്തിഗത വിവരമായി മുദ്രകുത്താമോ?

ഉദാഹരണത്തിന്:

- മന്ത്രിയുടെ ഔദ്യോഗിക വിദേശയാത്ര;

- മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണറുടെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനം;

- പൊതുപണത്തിൽ നടത്തുന്ന സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ യാത്രകൾ;

- സർക്കാർ വാഹനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം;

- സർക്കാർ അനുവദിച്ച ആനുകൂല്യങ്ങൾ;

- പൊതുപദവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഔദ്യോഗിക ചെലവുകൾ.

ഇവിടെ സ്വകാര്യതയും പൊതുതാൽപര്യവും തമ്മിൽ ഒരു രേഖ വരയ്ക്കേണ്ടിവരും.

കാരണം, ഒരു പൊതുപദവിയുടെ വ്യക്തിപരമായ വശം സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം; എന്നാൽ പൊതുപണം ഉപയോഗിച്ച ഔദ്യോഗിക പ്രവർത്തനം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് മറച്ചുവയ്ക്കാൻ പാടില്ല.

---

ഒരു വ്യക്തി, രണ്ട് ജീവിതങ്ങൾ

പൊതുപദവി വഹിക്കുന്ന ഒരാൾക്കും സ്വകാര്യതയ്ക്കുള്ള അവകാശമുണ്ട്. ഈ സത്യം നിഷേധിക്കാനാവില്ല.

ഒരു മന്ത്രി വീട്ടിൽ ആരുമായി സംസാരിക്കുന്നു, ഏത് ചികിത്സയാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്, കുടുംബാംഗത്തിന്റെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ എന്താണ്—ഇവ പൊതുവിവരമല്ല.

പക്ഷേ അതേ വ്യക്തി സർക്കാർ പദവിയിൽ ഔദ്യോഗികമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സ്ഥിതി മാറുന്നു.

സ്വകാര്യ വ്യക്തിയായി നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനം

മറ്റൊന്ന്,

പൊതുപദവിയുടെ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനം

എന്നിവ തമ്മിൽ നിയമപരമായി വേർതിരിച്ചറിയണം.

ഈ വ്യത്യാസം ഇല്ലാതായാൽ ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള മറുപടി ഇതാകും:

«“ഇത് വ്യക്തിഗത വിവരമാണ്. നൽകാനാവില്ല.”»

അതുകൊണ്ടാണ് പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ വിവരാവകാശത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പോരാട്ടം രേഖ ലഭിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചല്ല; “പൊതുവിവരം” എന്ത്, “സ്വകാര്യവിവരം” എന്ത് എന്ന നിർവചനത്തെക്കുറിച്ചാണ്.

---

മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണറുടെ യാത്രാവിവരങ്ങൾ: എന്തുകൊണ്ട് ഇത് പ്രധാനമാണ്?

ലേഖനത്തിൽ എടുത്തുകാണിക്കുന്ന ഉദാഹരണം വളരെ പ്രസക്തമാണ്. മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണറുടെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ തേടിയ അപേക്ഷ “വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ” ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണെന്ന അടിസ്ഥാനത്തിൽ തള്ളപ്പെട്ടതിനെ ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇവിടെ നിയമപ്രശ്നത്തേക്കാൾ വലിയ ഒരു ജനാധിപത്യപ്രശ്നമുണ്ട്:

ഒരു ഉന്നത ഭരണഘടനാപദവി വഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ ഔദ്യോഗിക യാത്രാവിവരം എത്രത്തോളം സ്വകാര്യമാണ്?

പൊതുപണം ചെലവാകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ:

- യാത്രയുടെ ഉദ്ദേശ്യം എന്ത്?

- എത്ര തുക ചെലവായി?

- ആരൊക്കെ പങ്കെടുത്തു?

- ഔദ്യോഗിക നേട്ടം എന്ത്?

എന്നിവ ചോദിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമായ പൊതുതാൽപര്യമാണ്.

ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നതുപോലെ, മുമ്പ് മുൻ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാരുടെ വിദേശയാത്രകളും അതിന്റെ ചെലവുകളും വിവരാവകാശപ്രകാരം ലഭ്യമായിരുന്നു. അപ്പോൾ ഒരു ദശാബ്ദത്തിനുള്ളിൽ ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ സുതാര്യതാബോധത്തിൽ എന്താണ് മാറിയത് എന്ന ചോദ്യം സ്വാഭാവികമായി ഉയരും.

---

നിയമം മാറുമ്പോൾ മാറുന്നത് വാക്കുകൾ മാത്രമല്ല

നിയമഭേദഗതികളെ പലപ്പോഴും സാങ്കേതികവിഷയമായി കാണാറുണ്ട്. ഒരു വകുപ്പ്, ഒരു വാക്ക്, ഒരു പ്രൊവിസോ—ഇവ നീക്കം ചെയ്താൽ എന്താണ് വലിയ കാര്യമെന്ന് ചിലർ ചോദിച്ചേക്കാം.

പക്ഷേ നിയമഭാഷയിലെ ഒരു ചെറിയ മാറ്റം പ്രായോഗിക ലോകത്ത് വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കാം.

വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ പഴയ സംവിധാനത്തിൽ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന് വിവരനിഷേധത്തിന് വ്യക്തമായ കാരണം വിശദീകരിക്കേണ്ട സാഹചര്യം കൂടുതലായിരുന്നു. എന്നാൽ “വ്യക്തിഗത വിവരം” എന്ന വിശാലമായ വിഭാഗം രൂപപ്പെട്ടാൽ ഒരു പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസറുടെ തീരുമാനാധികാരം വ്യാപകമാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

അപ്പോൾ വിവരാവകാശത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറും:

മുമ്പ്:

വിവരം നൽകുന്നതാണ് അടിസ്ഥാനതത്വം; നിഷേധം അപവാദം.

അപകടസാധ്യതയുള്ള പുതിയ സാഹചര്യം:

“ഇത് വ്യക്തിഗതമാണോ?” എന്ന പ്രാഥമിക സംശയം തന്നെ നിഷേധത്തിന്റെ വാതിൽ തുറക്കാം.

ഇതാണ് ലേഖനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആശങ്ക.

---

സർക്കാർ പറയുന്നത്: പൊതുതാൽപര്യത്തിന്റെ വാതിൽ പൂർണമായി അടഞ്ഞിട്ടില്ല

ഈ വിഷയത്തിൽ സമതുലിതമായ നിയമവായനയും ആവശ്യമാണ്.

സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട് പ്രകാരം, വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 8(2) ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. പൊതുതാൽപര്യം സംരക്ഷിത താൽപര്യങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ഹാനിയെക്കാൾ കൂടുതലാണെന്ന് അധികാരിക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ വിവരവെളിപ്പെടുത്തൽ അനുവദിക്കാമെന്ന വ്യവസ്ഥയാണ് ഇത്. സ്വകാര്യതയും വിവരാവകാശവും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ഭേദഗതിയുടെ ലക്ഷ്യമെന്നാണ് സർക്കാർ വിശദീകരിക്കുന്നത്.

ഇത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നിയമസൂക്ഷ്മതയാണ്.

അതിനാൽ പുതിയ നിയമസ്ഥിതി “വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങളൊന്നും ഇനി ഒരിക്കലും ലഭിക്കില്ല” എന്ന ലളിതമായ നിഗമനമല്ല.

പക്ഷേ വിമർശകർ ഉന്നയിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ ആശങ്ക മറ്റൊന്നാണ്:

«പൊതുതാൽപര്യം പരിഗണിക്കാനുള്ള വ്യക്തമായ പഴയ ഭാഷാപരമായ സംരക്ഷണം ചുരുങ്ങിയതോടെ, ആ തീരുമാനം കൂടുതൽ വ്യാപകമായി ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ വിവേചനാധികാരത്തിലേക്ക് പോകുമോ?»

ഇതാണ് ഭാവിയിലെ അപ്പീലുകളിലും വിവരാവകാശ കമ്മിഷൻ തീരുമാനങ്ങളിലും കോടതിവ്യാഖ്യാനങ്ങളിലും നിർണായകമാകുന്ന ചോദ്യം.

---

സ്വകാര്യതയും വിവരാവകാശവും: യുദ്ധമല്ല, സന്തുലനം

ഇവിടെ ഒരു അടിസ്ഥാന തെറ്റിദ്ധാരണ ഒഴിവാക്കണം.

സ്വകാര്യതയുടെ അവകാശവും വിവരാവകാശവും പരസ്പരശത്രുക്കളല്ല.

രണ്ടും ഭരണഘടനാപരമായ ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളാണ്.

ഒരു വശത്ത്:

«“എന്റെ സ്വകാര്യജീവിതത്തിലേക്ക് ഭരണകൂടവും സമൂഹവും അനാവശ്യമായി കടന്നുകയറരുത്.”»

മറുവശത്ത്:

«“എന്റെ പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭരണകൂടം എന്താണ് ചെയ്യുന്നതെന്ന് എനിക്ക് അറിയാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്.”»

ആരോഗ്യരേഖകൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം.

പക്ഷേ പൊതുപണത്തിന്റെ ഉപയോഗം പരിശോധിക്കപ്പെടുകയും വേണം.

സ്വകാര്യ ഫോൺ നമ്പർ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം.

പക്ഷേ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനത്തിന്റെ രേഖ മറച്ചുവയ്ക്കാൻ പാടില്ല.

കുടുംബത്തിന്റെ സ്വകാര്യത സംരക്ഷിക്കണം.

പക്ഷേ അധികാരദുരുപയോഗം മറയ്ക്കാൻ “സ്വകാര്യത” കവചമാകരുത്.

അതിനാൽ പരിഹാരം:

സ്വകാര്യതയോ വിവരാവകാശമോ എന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പല്ല;

സ്വകാര്യതയും വിവരാവകാശവും സംരക്ഷിക്കുന്ന കൃത്യമായ സന്തുലിതാവസ്ഥയാണ്.

---

വിവരാവകാശത്തിന്റെ ശക്തി കുറഞ്ഞാൽ ആദ്യം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ആരാണ്?

ഒരു സാധാരണ പൗരന് വലിയ അന്വേഷണസംഘങ്ങളില്ല. മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിഭവങ്ങളില്ല. ഭരണരേഖകളിലേക്ക് പ്രത്യേക പ്രവേശനവുമില്ല.

അവന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ജനാധിപത്യ ഉപകരണങ്ങളിൽ ഒന്ന് വിവരാവകാശമാണ്.

ഒരു കർഷകന് ചോദിക്കാം:

«“എന്റെ ഭൂമിയുടെ ഫയൽ എവിടെയാണ്?”»

ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് ചോദിക്കാം:

«“റാങ്ക് പട്ടിക എങ്ങനെ തയ്യാറാക്കി?”»

ഒരു രോഗിക്ക് ചോദിക്കാം:

«“ആശുപത്രിയിലെ നിയമനത്തിൽ എന്ത് മാനദണ്ഡമാണ് സ്വീകരിച്ചത്?”»

ഒരു നികുതിദായകന് ചോദിക്കാം:

«“ഈ പദ്ധതിക്ക് എത്ര കോടി രൂപ ചെലവാക്കി?”»

ഒരു സാമൂഹികപ്രവർത്തകന് ചോദിക്കാം:

«“പൊതുപദവിയിലുള്ളവർ ഈ അധികാരം എങ്ങനെ ഉപയോഗിച്ചു?”»

ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഭരണകൂടത്തെ ജനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്.

വിവരാവകാശം ദുർബലമായാൽ ആദ്യം ശക്തമാകുന്നത് അഴിമതിയല്ല. ശക്തമാകുന്നത് മൗനമാണ്.

മൗനം വളർന്നാൽ പിന്നെ സംശയം വളരും.

സംശയം വളർന്നാൽ അവിശ്വാസം വളരും.

അവിശ്വാസം വളർന്നാൽ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സ്ഥാപനങ്ങൾ ദുർബലമാകും.

---

വിവരാവകാശത്തിന്റെ അടുത്ത പോരാട്ടം കോടതികളിലും കമ്മിഷനുകളിലും

പുതിയ നിയമഭാഷയ്ക്ക് അർത്ഥം നൽകുന്നത് വെറും പാർലമെന്റ് മാത്രമല്ല. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പരിധി നിർണയിക്കുന്നത്:

- പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസർമാർ,

- ഫസ്റ്റ് അപ്പലേറ്റ് അതോറിറ്റികൾ,

- വിവരാവകാശ കമ്മിഷനുകൾ,

- ഹൈക്കോടതികൾ,

- സുപ്രീംകോടതി

എന്നിവരുടെ തീരുമാനങ്ങളിലൂടെയാണ്.

അടുത്ത കാലത്ത് പ്രധാനമായും പരിഗണിക്കേണ്ട ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്:

1. പൊതുപദവി വഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രവർത്തനം “വ്യക്തിഗത വിവരം” ആകുമോ?

2. പൊതുപണം ചെലവഴിച്ച വിവരം സ്വകാര്യതയുടെ പേരിൽ നിഷേധിക്കാമോ?

3. ഒരാളുടെ വ്യക്തിപരമായ വിവരവും ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവാദിത്വവും കലർന്നിരിക്കുന്ന രേഖകൾ എങ്ങനെ വേർതിരിക്കണം?

4. വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 8(2) എപ്പോൾ പ്രയോഗിക്കണം?

5. “പൊതുതാൽപര്യം” എന്നതിന് ആരാണ് മാനദണ്ഡം നിശ്ചയിക്കുക?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ, പൗരകേന്ദ്രിതമായ ഉത്തരങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

---

ഭരണാധികാരികൾ ഓർക്കേണ്ട ഒരു അടിസ്ഥാനസത്യം

ജനാധിപത്യത്തിൽ ഭരണാധികാരി ജനങ്ങളുടെ മേൽ അധികാരം പ്രയോഗിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആ അധികാരത്തിന്റെ ഉടമ ജനങ്ങളാണ്.

ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥന് ലഭിക്കുന്ന ശമ്പളം ജനങ്ങളുടെ പണത്തിൽ നിന്നാണ്.

ഒരു സർക്കാർ ഓഫീസ് ജനങ്ങളുടെ നികുതിപ്പണത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഒരു പദ്ധതി ജനങ്ങളുടെ പേരിലാണ് നടപ്പാക്കുന്നത്.

അതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ ചോദ്യം ഒരു ശല്യമല്ല.

ചോദ്യം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പരിശോധനയാണ്.

ചോദ്യം ചോദിക്കുന്ന പൗരനെ ശത്രുവായി കാണുന്ന ഭരണസംവിധാനം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ല.

ഭരണാധികാരിക്ക് അസൗകര്യമുണ്ടാക്കുന്ന ചോദ്യം എല്ലാം അനാവശ്യമല്ല. ചിലപ്പോൾ അസൗകര്യമുണ്ടാക്കുന്ന ചോദ്യം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും ആവശ്യമായ ചോദ്യം.

---

പൗരന്മാർ ഇനി എന്തുചെയ്യണം?

പുതിയ നിയമസാഹചര്യത്തിൽ വിവരാവകാശ അപേക്ഷകൾ കൂടുതൽ കൃത്യതയോടെ തയ്യാറാക്കേണ്ടിവരും.

അപേക്ഷയിൽ സാധ്യമെങ്കിൽ വ്യക്തമായി വ്യക്തമാക്കണം:

- ആവശ്യപ്പെടുന്ന വിവരം പൊതുപദവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്;

- അത് പൊതുപണത്തിന്റെ ഉപയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്;

- അത് വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതല്ല;

- വിവരത്തിന് വ്യക്തമായ പൊതുതാൽപര്യമുണ്ട്.

ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ “യാത്രാവിവരം” ചോദിക്കുന്നതിന് പകരം:

«“അമുക തീയതി മുതൽ അമുക തീയതി വരെ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യത്തിനായി നടത്തിയ യാത്രയുടെ അംഗീകാര ഉത്തരവ്, പൊതുചെലവ്, യാത്രാ ഉദ്ദേശ്യം, സർക്കാർ ഖജനാവിൽ നിന്നുള്ള ചെലവിന്റെ വിവരങ്ങൾ നൽകുക”»

എന്ന് കൃത്യമായി ചോദിക്കുന്നത് കൂടുതൽ ശക്തമായ അപേക്ഷയായിരിക്കും.

വിവരം നിഷേധിച്ചാൽ പൗരൻ മിണ്ടാതിരിക്കരുത്.

ആദ്യ അപ്പീൽ, രണ്ടാം അപ്പീൽ, ആവശ്യമായാൽ കോടതിവഴി—ഇവയെല്ലാം വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

വിവരാവകാശം നൽകുന്ന നിയമമാത്രമല്ല; വിവരനിഷേധത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള നിയമവുമാണ്.

---

യഥാർത്ഥ ചോദ്യം: കണ്ണുകെട്ടുന്നത് ആരുടെ കണ്ണിലാണ്?

വിവരാവകാശത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ കണ്ണ് കെട്ടപ്പെടുന്നില്ല.

ജനങ്ങളുടെ കണ്ണാണ് കെട്ടപ്പെടുന്നത്.

സർക്കാർ പ്രവർത്തനം തുടരുന്നു.

ഫയലുകൾ നീങ്ങുന്നു.

പണം ചെലവാകുന്നു.

തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

പക്ഷേ ജനങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല.

അതുകൊണ്ടാണ് വിവരാവകാശത്തിന്റെ സംരക്ഷണം ഒരു നിയമപ്രശ്നം മാത്രമല്ലെന്ന് പറയേണ്ടത്. അത് ഒരു ജനാധിപത്യപ്രശ്നമാണ്.

സ്വകാര്യതയുടെ സംരക്ഷണം അനിവാര്യമാണ്. അത് മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ സുതാര്യതയുടെ സംരക്ഷണവും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അന്തസ്സിന്റെ ഭാഗമാണ്.

സ്വകാര്യത സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ സുതാര്യതയെ കൊല്ലരുത്.

സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കുമ്പോൾ സ്വകാര്യതയെ അപമാനിക്കരുത്.

ഇരുവർക്കുമിടയിലെ ആ സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ് ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നിയമപരമായ വെല്ലുവിളി.

---

അവസാനവാക്ക്

വിവരാവകാശത്തിന്റെ ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വലിയ പാഠമുണ്ട്:

«അധികാരം എപ്പോഴും വെളിച്ചത്തേക്കാൾ ഇരുട്ടിനെയാണ് ഇഷ്ടപ്പെടുക; പക്ഷേ ജനാധിപത്യം വെളിച്ചത്തിലൂടെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.»

ഒരു പൗരന് ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്തോളം ജനാധിപത്യം ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന് മറുപടി പറയേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ഭരണകൂടം ജനങ്ങളുടെതാണ്.

ഒരു നിയമഭേദഗതി ഈ ബന്ധത്തെ ദുർബലമാക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിനെ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കേണ്ടത് പൗരസമൂഹത്തിന്റെയും മാധ്യമങ്ങളുടെയും നിയമവിദഗ്ധരുടെയും വിവരാവകാശ പ്രവർത്തകരുടെയും കടമയാണ്.

അറിയാനുള്ള അവകാശം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ജീവവായുവാണ്.

ആ ജീവവായുവിന്റെ വഴിയിൽ സ്വകാര്യതയുടെ പേരിൽ മതിൽ കെട്ടാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഏത് പ്രവണതയെയും ജാഗ്രതയോടെ പരിശോധിക്കേണ്ട സമയമാണിത്.

കാരണം—

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ മാത്രമല്ല;

അധികാരത്തോട് “എന്തുകൊണ്ട്?” എന്ന് ചോദിക്കാൻ കഴിയുന്നതിലാണ്.

ആ ചോദ്യത്തിന്റെ കണ്ണുകെട്ടാതിരിക്കട്ടെ.